Editor Eastern Notes – TestMagazine https://testmagazine.sharaexcel.link Tue, 22 Apr 2025 06:01:32 +0000 en-US hourly 1 https://wordpress.org/?v=7.1.4 https://testmagazine.sharaexcel.link/wp-content/uploads/2023/10/cropped-header2test-32x32.jpg Editor Eastern Notes – TestMagazine https://testmagazine.sharaexcel.link 32 32 The little boy with a bag of stones.! https://testmagazine.sharaexcel.link/2023/10/18/the-little-boy-with-a-bag-of-stones/ Wed, 18 Oct 2023 11:45:43 +0000 https://testmagazine.sharaexcel.link/?p=141

A three-year-old kid was sitting outside the labor room beside the doctor’s table. He was surprisingly calm and quiet. He seemed to enjoy the tea we had given him while his mother delivered her fourth child. He had no father or any known relative to take care of them. His mother was a psychiatric patient on regular follow up and treatment.

He didn’t trouble us and never asked where his mom was. This little one was wearing the same old clothes he wore when he came here a few months back (We had seen him with the mother on her previous two admissions), and this mom didn’t have any clothes for her newborn either. The little fellow had a brown paper bag with stones, bottle caps, and other junk, probably picked up while coming to the hospital. These were his toys. These people collected the single-use, plastic water bottles from us because it was the nearest thing to a toy they knew. They filled them with stones and pebbles to create rattles for babies.

The nurse returned from the labor room with a troubled look.

“Doctor,” she said. “She has no clothes for the newborn, not even for herself. We gave her a bed sheet.”

“Don’t we have extras from the donations?” I asked.

“No,” she said. “Nothing’s left as we gave away everything from time to time.”

It was a common scenario at this general hospital of the other end, as the population here had been battling poverty, war, and hunger for decades. Since the war ended, they had no more fears of untimely death or losing their loved ones, but the constant struggle with poverty continued.

This mother, who was now delivering her fourth baby, was seen by us at the ante-natal clinics as she was referred to us by the mental health unit. We couldn’t gather much information on her as no one visited her. She was a psychiatric patient and was apprehensive and reluctant to talk to us.

One of the midwives came to us with tea and biscuits for this little three-year-old, waiting for his mother to return.

“He’s wearing the same old clothes, miss,” I told her.

“Doctor, if you could provide some clothes, I will wash him up and tidy him,” she said, knowing that I would go to any length to achieve this. I was so thankful we were blessed with such kind-hearted midwives and nurses. They never said no to our requests and helped us in everything as our hands were always full in operating theaters and the labor room.

We called up the pediatric ward, but they had no extra clothes. I quickly decided and walked to the shop on the other side of the A9 Road. I bought some clothes for him and also for the newborn baby. I got a new bed jacket and a lungi (a wrap-around cloth) for the mom. We were bound to help them, as there were no other means.

A few days ago, a mother admitted for childbirth told us that she was willing to give the newborn away, as she was a single parent of a teen daughter. The man left her while she was pregnant, and she was ashamed to return to the village. No one knew her situation, and she planned to deliver this child, give it away to the probation authority, and return to her village to take care of her daughter.

She was willing to undergo a Caesarean section as she had undergone surgery during the previous childbirth. We always visited the patients who underwent surgery when we returned from the operating theater. When I returned to our ward after six hours, I couldn’t see the mother who was operated on that morning. When we finally found her, she washed clothes in the bathroom with the urine catheter pinned up to her waist. I was shocked to see her up and walking like that, as we always struggled to make them walk after surgery. Post-surgical patients prefer to stay in bed due to pain caused by surgical wounds.

“What on earth do you think you are doing?” all scolded her for getting up without assistance.

“I had only those two nappies and a baby shirt you gave me the other day, doctor, so I had to wash this for the baby,” she said with tears rolling down her cheeks.

I kept sets of baby clothes in my table drawer to be given to those in need. When she told me all her social problems and situations, I gave her the last few pieces I had left. I repurchased a few extra baby clothes at the store, remembering her. I knew it was not my duty to provide them with everything. Many seniors have told me to work up to my limits, but my humane side never let me rest. I feel so much pain seeing them suffer like this.

When I went to post-natal wards to check on the mother, sinna thambi (little brother) was sitting on the corner of the bed with a sad face.

“I wanted a baby brother, but mom got me a sister instead. I don’t want a sister,” he sighed.

We arranged counseling and follow-up for the mother for her psychological issues. With the help of the mental health unit, she donated goods for her baby.

Some evenings, this little boy was seen at our nurses’ station, where he learned to write. Our excellent nurses and midwives were teaching the kid to write and speak because he was so shy, as his mom rarely spoke with him.

Oh ! remember the mom who got down from her bed after surgery? After a week, she withdrew her request to give away the child.

“I breastfed her for one week, doctor… I can’t give her up….I love her,” she said. I met her when she was ready to be discharged. “My eldest has attained puberty while I was here. I have to go to my village to arrange her ceremony. I will take care of my kids somehow, doctor,” she said with a hopeful smile.

We arranged social support for them by informing the Psychiatric Social Worker (PSW) of that area.

Every hospital admission is traumatic, but seeing them go home, recovered, and healed is a blessing.

I shared these incidents a few years ago in my Sinhala blog ‘Anithkona.’ It was an attempt to share what they were going through after the war. After a few days, I got feedback from a kind-hearted Sri Lankan lady residing in Australia that she was willing to help these people. I refused their help as the sole purpose of my writing was to show the misery and struggle of the North End, and I had no intention to trouble anyone else.

Regardless of my objections, they sent clothes and other goods, and it was collected by two temples in Australia. When I told about this to the area heads (as there were no means for transportation or distribution in this area), they were willing to help with the transportation and distribution. They received the goods and distributed them among a few villages and the orphanage.

My cousin residing in the USA had sent baby clothes, and we distributed them among the needy mothers in our wards.

I witnessed the kindness and dedication of healthcare workers in the North, but the world didn’t hear much about them. May this note be a tribute to all the extraordinary ladies I’ve met in the North who did their best to help the North to heal!

Dr.Bodhini Samaratunga

#BodhiniSamaratunga #අනිත්කොන #anithkona #උතුරුකතා #inspiration

]]>
ආබාධිත ප්‍රජාව හා පුරවැසි වගවිම https://testmagazine.sharaexcel.link/2023/10/18/%e0%b6%86%e0%b6%b6%e0%b7%8f%e0%b6%b0%e0%b7%92%e0%b6%ad-%e0%b6%b4%e0%b7%8a%e0%b6%bb%e0%b6%a2%e0%b7%8f%e0%b7%80-%e0%b7%84%e0%b7%8f-%e0%b6%b4%e0%b7%94%e0%b6%bb%e0%b7%80%e0%b7%90%e0%b7%83/ Wed, 18 Oct 2023 09:43:35 +0000 https://testmagazine.sharaexcel.link/?p=136

ශ්‍රී ලාංකික ජනගහනයෙන් මිලියනයක් පමණ ප්‍රමාණයක් ආබාධිත යැයි සැලකේ !

මේ ලියැවිල්ලට මූලික වෙන්නේ බටහිර රටවල් තුළ මිනිස් සමාජය තුළ ආබාධ වලට ලක් වූ අය කෙරෙහි ඇති සංවේදී භාවය පිළිබඳ හැදෑරීමක් සහ සාකච්ඡාවකින් පසුව ය.

අපි මුලින් ආබාධිත පුද්ගලයා යනුවෙන් වර නගා ඇති පුද්ගලයා කවරෙක් දැයි විමසා බලමු .

දෘශ්‍යාබාධිත ශ්‍රව්‍යාබාධිත මන්ද මානසික හෝ ශාරීරික හෝ මානුෂික හැකියාවන්ගේ ඌනතාවයන්ගේ ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් ජීවිතයේ අවශ්‍යතාවයන් මුළුමනින්ම හෝ කොටස් වශයෙන් හෝ තමා විසින් තමා සඳහා ම ඉටු කර ගැනීමට නොහැකි තැනැත්තෙකි. ඒ ආබාධිත බව පිළිබඳ වු විද්‍යාත්මක විග්‍රහයයි.

එම විග්‍රහයට අනුව ආබාධිත භාවයේ ප්‍රභේදයන් අපි හඳුනා ගනිමු .

  • දෘශ්‍යාබාධිත/
  • ශ්‍රව්‍යාබාධිත/
  • සෙමෙන් මනස වැඩෙන / මන්ද මානසික / බුද්ධි ඌනතා
  • ශරීර අංගයන්ගේ හෝ ශාරීරිකව දුබලතා ඇති ප්‍රජාවන්

එවන් තත්වයක් යටතේ තිස් වසරකට අධික ව මෙරට පැවති සිවිල් යුද්ධය හේතුවෙන් විවිධ වු ආබාධයන්ට ගොදුරුවුවන් වත්මන වන විට වැඩිහිටි තත්වයට පත්වීම හේතුවෙන්, දෛනික ව ආබාධිත ප්‍රජාවට එක් වන ප්‍රතිශතය බෙහෙවින් වැඩිවීමක් පෙන්නුමි කරමින් පවතී.

එලෙස ආබාධිත තත්වයට පත්වන අය සේම උපතේ සිට ආබාධිත තත්වයට ලක්වූ ප්‍රජාව වත්මන් ආර්ථික හා දේශපාලනික අර්බුදයන් තුල වින්දිත ප්‍රජාවක් බවට පත්ව තිබීම සැලකිල්ලට බඳුන් කළ යුතු කරුණකි.

කරුණු එසේ වුවද අප රටේ උත්තරීතර නීතිය වන ආණ්ඩු ක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අනුව 1996 අංක 28 දරණ ආබාධිත තැනැත්තන්ගේ අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීමේ පනතක් සම්මත ව ඇත.

එම පනත අනුව සහජයෙන් ම ඇතිවූ හෝ මෙම පනත ප්‍රකාරව ආබාධ සහිත තැනැත්තෙකුට හෝ තැනැත්තියකට තමාගේ ආබාධිත බව හේතු කොට ගෙන යම් අවස්ථාවකදි නීතියේ රැකවරණය අහිමිව යෑමක් සිදුවුවහොත් තම අයිතීන් උදෙසා ඉල්ලීමක් කිරීමට තමා පදිංචිව සිටින ප්‍රදේශයේ මහා අධිකරණයට ලිඛිත පෙත්සමක හා දිව්රුම් පෙත්සමක මාර්ගයෙන් අවස්ථාව හිමි කොට ඇත.

තවද මෙම පනත යටතේ පිහිටුවා ඇති ආබාධිතයන් පිළිබඳ ජාතික සභාව තුලින් ද ආබාධිත වූවන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරක්ෂිත කිරීමට පියවර ගෙන ඇත. එමෙන්ම ආබාධිත සංවිධාන ලියාපදිංචි කිරීම ද මෙම පනත යටතේ සිදුවේ.

එලෙස කරුණු සැලකිල්ලට භාජනය කිරිමේදී ආබාධිත ප්‍රජාවන්ගේ සුබ සිද්ධිය තකා ජාත්‍යන්තර නීති අනුගමනය කරනු ලබන රාජ්‍යයක් ලෙස මෙරට ද පිළිගැනීමට බඳුන්ව ඇත.

පරිපාලනමය හා නෛතික කරුණු එසේ මෙරට තුල ස්ථාපිත ව පැවතිය ද අප රටෙහි ආබාධිත ප්‍රජාවන්ගේ ජීවිතය උදෙසා එම අණපනතෙහි අන්තර්ගත වරප්‍රසාදයන් ප්‍රායෝගික තලයෙහි ක්‍රියාත්මක වීමෙදි මන්දගාමී ස්වභාවයක් දක්නට හැක.

එලෙස ආබාධිතයන් ගේ අයිතිය හා පහසු ව උදෙසා නිති ක්‍රියාත්මක වීමේදී දැඩි දුර්වල බවක් මෙරට ප්‍රවාහන සේවය දෙස බැලීමෙන් දැකිය හැක. එනම් මාර්ග ගතව පිහිටුවා ඇති ඇති බස් නැවතුම්පලවල් රැසක් ආබාධිත ප්‍රජාව ගේ ශාරීරික අපහසුතාවයන් රැසකට අනුකූල නොවන පරිදි ඉදි කොට තිබීම ය.

මෙහිදි විශේෂිත බොහෝ නාගරික බස් නැවතුම්පලවල් වල ට හා දුමිරිය ස්ථානයන් වෙත ආබාධිත ප්‍රජාවන් ප්‍රවේශවීමට නිසි ප්‍රවේශ අවකාශ පහසුකම් පවතිනුයේ අතිශය අවම මට්ටමක ය.

එසේම මෙරට ධාවනයේ නිරත වන බස් රථ හා දුම්රිය සේවාවන් තුළ ද බහුතරයක් ම ආබාධිත මගීන් ඇතුල් කර ගැනිමට හා පිට ව යාමට උචිත නොවන තත්වයක පැවතීම අනෙක් දුර්වලතාවය ලෙස සඳහන් කල හැකිය. බොහෝ රටවල බස් රථ පදික වේදිකා තරමටම පහත් කළ හැකි ලෙස ද එසේ නොමැති නම් යම් පුවරුවක් මගින් බස් රථය හෝ කෝච්චිය තුළට පැමිණීමට හැකි ලෙසද සකස් කර ඇත.

එමෙන්ම අවසන් වශයෙන් පොදු ප්‍රවාහන සේවාවට අදාල වෘත්තික සේවා පාර්ශවයන් පොදුවේ ආබාධිත ප්‍රජාව හා පැවැත්විය යුතු සබඳතාවයන්ගේ සන්නිවේදන අංශය අතිශය දුර්වල තත්වයක පැවතීම බහුලව දැකිය හැකි තත්වයක් බවට පත්ව ඇත .

මෙහිදි පොදු ප්‍රවාහන ක්ෂේත්‍රය තුල සේවාවන්හි නිරතවන වෘත්තිකයන්ගේ වෘත්තිය ශාක්‍යතාවය උදෙසා ආබාධිත ප්‍රජාව පවත්වා ගත යුතු අන්තර් පුද්ගල සන්නිවේදන පුහුණු වැඩමුළු ඇති කිරීම අතිශය කාලෝචිත ය.

එසේම කුලි රථ සේවාවන් වලදි පවා බොහෝ රියදුරු පාර්ශවයන් විසින් ආබාධිත පුද්ගලයන් හට ස්වකීය සේවා පහසුකම් සසැපයීමට මැලි කමක් දක්වන බහුලව දැකිය හැක.

එහිදි එවන් වු අසාධාරණයට භාජනය වන ආබාධිත පාර්ශවයන්ගේ සුරක්ෂිත භාවය හා අයිතිය උදෙසා නව නීති කෙටුම්පත් සැකසීම පිළිබඳ අදාල නීති අංශයන්හි අවධානය යොමු වීම සිදු විය යුත්තකි.

තවද මෙම ආබාධිත ප්‍රජාව තවත් අසිරුතාවයනට මුහුණ දෙන ස්ථානීය අවකාශයක් ලෙස මෙරට පිහිටුවා ඇති නිදහස් උද්‍යාන හා විනෝද සේවා ස්ථාන හැඳින්විය හැක.

මෙහිදි නිදර්ශනයක් ලෙස දෘශ්‍ය අබාධිත පුද්ගලයන් වෙනුවෙන් උද්‍යානයන්හි මං පෙත් තැනීමේදී ඔවුන්ගේ දෘශ්‍යාබාධිත තත්ත්වය පිළිබඳ සංවේදී ගමන් මාර්ග පද්ධතියක් නොමැති කම නිසා ඔවුනට අන් අයගේ පිළිසරණ යැදීමට සිදුව ඇත.

එලෙස ම මෙම උද්‍යානයන්හි ආබාධිත ප්‍රජාවන් හට ආහාර ගැනීමේ පහසුකම් හා තම පරිශීලිත දෑ බැහැර කිරීම දක්වා වු ස්ව කාර්යයන්හිදි, එම අදාල බැහැර කිරීමේ ස්ථාන කරා පහසුවෙන් ප්‍රවේශයක් ගත හැකි නිදහස් හා දියුණු ඉඩ අවකාශයන් සැකසීම කෙරෙහි අදාළ අංශවල අවධානය යොමු විය යුතු ය.

එලෙස ම බොහෝ ආබාධිත ප්‍රජාවන්ගේ අධ්‍යාපනය උදෙසා ඒ ඒ පාර්ශවීය පුද්ගල අවශ්‍යතාවයන් ඉටු කොට ගත හැකි පුස්තකාල පද්ධතීන් ප්‍රධාන නගර වල හැරුණු විට වෙනත් නගරයන්හි ස්ථාපිත ව නොපැවතිම විශාල අඩුපාඩුවක් ලෙස දැකිය හැක.

බොහෝ විට නිදර්ශකයක් ලෙස දෘශ්‍ය ආබාධිත ප්‍රජාව උදෙසා අවැසි බෙල් ක්‍රමයේ පහසුකමි ප්‍රධාන නගරයන්හි පුස්තකාල හැරුණු විට අනිත් තැන් හි පවතිනුයේ අවම මටිටමකය. මෙහි දී ග්‍රාමීය පුස්තකාලයන් සඳහා ආබාධිත අයගේ අධ්‍යාපනික අවශ්‍යතාවයන් ඉටු කොට ගත හැකි දියුණු ක්‍රමවේදයක් ස්ථාපිත කිරීම කළ යුතු කාර්යයක් ලෙස හැඳින්විය හැක.

ඒ කාර්යයන් ඉටුකොට ගනු වස් රටෙහි ආබාධිත ප්‍රජා සාමාජිකයන් වෙනුවෙන් බහුවිධ සන්නිවේදන පද්ධතින් අදාළ පුස්තකාලයන් හි ස්ථාපනය කිරිම වත්මනෙහි අවශ්‍යතම කරුණකි.

තවද මෙරට සිවිල් ජන ජීවිතයෙහි මෙරට තුල ඇතිව තිබෙන සමාජ ආර්ථික දේශපාලන අර්බුදයන්හිදි වුවද ,ආබාධිත පුද්ගලයන්ගේ ආර්ථික සමාජීය ජන ජීවිතය අඩාල නොවන පරිදි ඔවුන්ගේ මුලික අවශ්‍යතාවයන් පෙරටු කොට ඉටුකර දෙනු වස් යම් තොරතුරු පද්ධතියකට ඔවුන් ප්‍රවේශ කිරීමට කටයුතු කිරීම වැදගත් කාලෝචිත යෝජනාවක් ලෙස හැඳින්විය හැක.

එසේම මෙරට සිවිල් නීතියට යටත් ව සිරගත වන ආබාධිත පුද්ගලයන් සඳහා ඒ ඒ බන්ධනාගාරවල හා පොලිස් නිල සිරමැදිරිවල පහසුකමි වැඩි දියුණු කිරීම පිළිබඳ ව සැලකිල්ලක් යොමු කිරීම ඉහල මානවවාදි සමාජයක් කරා යාම සඳහා අපට මහත් පිටිවහලක් සපයනු ඇත.

එසේම නූතන සන්නිවේදන මාධ්‍ය තුළ ආබාධිත ප්‍රජාවේ ගෞරවය හා තොරතුරු දැනගැනිමේ අයිතිය තහවුරු කිරිමේ වැඩසටහන් සඳහා වෙන් වන කාල අවකාශය පුළුල් මට්ටමකට පත් කිරීමට කටයුතු කිරීමද සිදු කළ යුතුය.

තවද සමාජයේ සමානයින් ලෙස අනෙක් ප්‍රජාව හා සමතැන්හි සිට ගනිමින් තම ක්‍රීඩා කලා හා දැනුම පිළිබඳ වු හැකියාවන් සමාජ ගත කිරීමට අවකාශ මාධ්‍ය මගින් සැලසිය යුතුය.

අවසන් වශයෙන් ආබාධිත ප්‍රජාව රැක ගැනීම සේම,ආබාධිත ප්‍රජාවේ සංඛ්‍යාත්මක ඉහළ නැංවීමට බලපානු ලබන සමාජ දේශපාලනික හා සංස්කෘතික හැඩතලයන්හි සියුම් ස්ථානයන් හඳුනා ගැනීම සිදුකිරීමේ කාලය එලැඹ ඇත.

එවන් වු දියුණු සංස්කෘතික සමාජ ආර්ථික හා දේශපාලනික පුරවැසි සමුදායක් ලෙස කටයුතු කිරිමේ මංපෙත් සකසනු වත් දියුණු මානව නිර්නායකයන් යටතේ කටයුතු අශ්‍යතාවය හා වගවිම නූතන සමාජ පරපුරේ අවධානය සදහාද යොමු විය යුතුම තත්වයකි .

එවන් වු තත්වයක් තුළ දී ආබාධ සහිත තැනැත්තන් දේශපාලන සමාජ ආර්ථික ප්‍රවාහය තුල සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයෙකු ලෙස නැගී සිටීමේ අයිතිය උදෙසා යමි සේ දායක වේද, එය නව මානව සංස්කෘතික පරපුරක නව්‍ය ප්‍රගමනයක් අත් විඳීමේ භාග්‍ය ලත් පුරවැසි සමාජයක කරා තබන සාධනීය පියවරක් ලෙස සඳහන් කළ යුතුයි.

සුසිත විජේමුනි / ඩිල්ෂිකා රාජපක්ෂ / බෝධිනී සමරතුංග

]]>
මුහමාලේ සුළඟ හැමුවා… https://testmagazine.sharaexcel.link/2023/10/17/%e0%b6%b8%e0%b7%94%e0%b7%84%e0%b6%b8%e0%b7%8f%e0%b6%bd%e0%b7%9a-%e0%b7%83%e0%b7%94%e0%b7%85%e0%b6%9f-%e0%b7%84%e0%b7%90%e0%b6%b8%e0%b7%94%e0%b7%80%e0%b7%8f/ Tue, 17 Oct 2023 08:03:38 +0000 https://testmagazine.sharaexcel.link/?p=130

එකිනෙකට වෙනස් සංස්කෘතින් දෙකක, හැදෑරීමක් නැති වුන එකිනෙකාට තේරෙන්නෙ නැති භාෂා දෙකක මිනිසුන් සිටින දශක ගණනාවක් පැවති ජනවාර්ගික අරගලයක්, ආයුධ සන්නද්ධ යුද්ධයක් දක්වා විකාශනය වෙච්චි රටක අපි උතුර කියවිය යුතුමය කියා මට සිතේ.

දශක ගණනාවක් සිංහල ජන සමාජයට මඟ හැරුණු උතුර පිළිබඳ ලියූ පොත් දැන් දැන් මුණ ගැසේ. සිංහල පොත් දමිළ බසට හරවන්න අපි උනන්දු වෙනව වගේම, දමිළ බසින් ලියූ පොත්, කියවන්නත් අපි උනන්දු විය යුතුය. මේ එවන් පොතක් කියවීමෙන් අනතුරුව මා ලියූ අදහස් ය.

අහස ද පොළොව ද ඕනෑම මොහොතක පුපුරන තලාවක…ජීවිතය උදුරවා ගෙන යන මොහොතවල් අපමණ වෙලාවක… ජීවත් වුණොත් වුණාවේ කියා පොළොවෙහි මුණින් තලා වී කන් වසා සිටි දරුවන් මිනිසුන් මට හමුවුනේ උතුරු කොනේ දී ය. ඒ මා වෛද්‍යවරියක ලෙස යුද්ධයෙන් පසු අවදියේ උතුරු කොන රෝහල් දෙකක සේවය කළ නිසා ය.

එකල හිතින් මිය ගිය නමුදු ගතින් පමණක් ජීවත් වූ අනන්ත අප්‍රමාණ මිනිසුන් ගේ හද ගැහෙන සර අසමින්, කේඬෑරි මැණික් කටු අත ගෙන නාඩි බලමින්, ඔවුන්ගේ බොහෝ සංවේදනා අපේ කර ගනිමින් ඒ කතන්දර අසමින් කඳුළු සලමින් සිටි තරුණ අවදිය මට මතක් වේ. එකම දේශයක ඉතා කුඩා දිවයිනක, උතුරේ දමිළ ජනයා විඳි පීඩා පිළිබඳ කරුණු කාරනා දකුණ තේරුම් ගත්තේ හරියටම මෑතක ය.

“සීයේ සීයේ බංකරේට පනින්න සීයේ…. ෂෙල් වෙඩි ළඟටම වැටෙනවා සීයේ … පුපුරල වැටෙනවා”

පුපුරා වැටෙන හෙන ගෙඩි මැද්දේ පිපිරි නොගිය ජීවිත හයියෙන් අල්ලා ගත් විඳ දරා ගත් මේ පොතේ චරිත අතර හමුවන මිනිසුන් මට සැබෑවට හමුවූයේ උතුරු කොන රෝහල් සහ සායන වලදී ය. ශරීරයේ පෙනෙන්නට තියෙන සුව වූ තුවාල කැළැල් වලට යටින් සිතේ සුව නොවූ තුවාල අප්‍රමාණ තිබුණි. ශර්මිලා මේ පොතේ කතා දහයක දවටා ඇත්තේ එහෙව් සිත් බිඳි වන්නියේ ඛේදාන්තයන් මෙන්ම තම ජන සමාජයේ තොරතුරු ය.

සැනසුමක් සිහියක් ඇතිව තමන් උපන් ගොඩ නගා ගත් ගෙවල් දොරවල් ද අතැර පණ බේරා ගන්නට හිස් ලූ ලූ අත දිව ගිය, දිය අගල්, ගස් කඳන් වලට මුවා වී ජීවිතය පමණක් අපේක්ෂාවෙන්, දෙවියන්ගෙන් යැදි බොහෝ නිමේෂයන් මේ ජීවිත වල අඩුවක් නැත. තමන්ගේ මව පියා දරුවා කොහේ ඉන්නවාදැයි නිච්චියක් නොමැති දවස් මේ හිත් බොහෝ සෙයින් රෝගාතුර කර තිබිණි.

“අම්මා බලන්න ඕනෑ” යැයි කියන වෙණ්ණිලා ගේ කතාව කියවන මට මතක් වුණේ මට හමුවූ වෙණ්ණිලා වන් දරුවන් ය. පණ බේරා ගන්න දුවන, මරණය හමුවේ වුවද තමන්ගේ මව හමුවේයැයි බලාපොරොත්තුවෙන් සිටි වෙණ්ණිලාය. ඇතැම් විට මග වැරදුනු හෝ මඟහැරුණු එවන් දරුන්වන් ගේ ඉකිබිඳීම් සහ රිදුම් අදටත් ඔවුන්ගේ සිත් තුළ එසේමය

ආහාර, ඖෂධ , ඉන්දන මේ හැම අඩු පාඩු එක්ක දශක ගණනාවක් පීඩා විඳි උතුරු ජනයාගේ ජීවන අරගලය අද රටේ හැම තැනකටම දැනෙද්දී “දැන් මෙහෙම නම් උතුරු මිනිසුන්ට එදා කොච්චර අපහසු වෙන්න ඇත්දැයි අදහස් නැගේ. දෙපිල බෙදී සිටි දේශයක අගනුවර හැදී වැඩුණු මම ද මේ අපහසුකම්, මේ ඛේදාන්ත ගැන දැනුවත් වුණේ ජීවිතයේ තරුණ කාලය උතුරේ ගත කළ නිසා සහ අනුන්ගේ වේදනාව සහ ජීවන අරගලය වටහා ගන්නට හැකි තරම් මගේ හිතේ සහවේදනය පිළිබඳ වැටහීමක් තිබූ නිසා ය.

සමාජ තත්ත්වය තරාතිරම, මිල මුදල් ඇති කම යන මේ දේවල් ගැන වඩා වදවෙන සමාජයක ඒ කිසිත් නැති මිනිසුන්ට අත්වන ඉරණම මා හොඳින් දැක තිබේ. මේ කතා අපව හුදෙක් උතුරේ යුද්ධයට පමණක් කොටු කරන්නේ නැතිව සමස්ත සමාජයේ සංස්කෘතික , සදාචාරාත්මක පරිහානිය ද ගෙන හැර පායි. ගෘහස්ථ හිංසනය නිසා තම පවුල අහිමි වූ සිවඥානත්තාර්ගේ කතාව සහ තම ශ්‍රමය හූරා කන ධනපතියන්ට නො නැවුණු මහළු ගොවියාගේ කොන්ද පිළිබඳ කතා මේ සමාජ පරිහානිය පිළිබඳ කතිකා ගොඩ නගයි ඒවා සිංහල ජන සමාජයේ ද අඩුවක් නැත.

දශක ගණනක් සතුරන් සේ දෙපිළ බෙදී දේශපාලනික යුද්ධයක මරා ගත්තත්, ඒ මත දරා තම සහෝදර ජාතියට තවමත් වෛර ගිණි බිඳින පරම්පරාවක් දකිමින් ඉන්නා අතර මේ සිදුවීම් රටේ කොහේ වුනත් කුමන ජන සමාජයක වුණත් අඩුවක් නැතිව සිදුවෙන සමාජ අසාධාරණකම් බව සිහි වේ. ඉතින් අපි කොයි තරම් සමාන ද? මට සිතේ.

.“අධික වේගය මරුවා කැඳවයි” A9 මාර්ගයේ ඉගිල්ලෙන වාහන නිසා අහිමි වූ ජීවිත මට මතක් වේ. මේ කතා කියවද්දී නිරන්තරයෙන් මගේ සිත තුළ උතුරේ මතක එකින් එක නැවත ආවර්ජනය වෙයි. අවාසනාවන්ත ලෙස සමාජයෙන් අපහාස ලබනා වැන්ඳඹුවන් ගේ ජීවිත මේ පොතේ කතා අතර මුණ ගැසේ, මට මුණ ගැසුනු එවන් අපමණ ස්ත්‍රීන් සිහිවේ. මේ ලියන්නේ උතුරේද දකුණේද ස්ත්‍රීන් පිරිසක් විඳිනා ශෝකාලාපයන් බව සිහි නැගේ මේ ලියන්නේ මේ රටේම අම්මලාගේ බිරින්දෑවරුන්ගේ ශෝකාලාපය බව සිහිවේ.

පොතේ අවසානයට එද්දී, 2009 දී සියල්ල අවසන් කළ බව කියා උතුරට වසන්තය කැන්දන බවට ද ප්‍රතිඥා දුන් හැටි යළි මතක් වේ. එහෙත් සියල්ල අහිමි ව මළ මිනිසුන් සේ උපන්බිමේදී අවතැන් ලේබලය වැදුණු මිනිසුන්ගේ ජීවිතවලට වසන්තය උදා වේයැයි අපේක්ෂා කරමින් එහි වැඩ කළ මගේ තරුණ කාලය මට මතක් වේ. එසේ නොවුණ බව මුළු රටක් වටහා ගත්තේ රටේම මිනිසුන්ට මේ බැරි අපහසුකම් අඩම්තෙට්ටම් විඳින්නට වුනායින් පසුව බව කල්පනා වේ. පූන්තෝඩම් හි, මැණික්ෆාම් හි සහ අත් අඩංගුවේ සිටි විමුක්තිකාමීන් මා හමුවේ පැවසූ අතීත කතා මා විටින් විට ලියූ නමුදු ඒ සියල්ල නැවත නැවතත් සිතේ ආවර්ජනය වෙන්නේ ශර්මිලා ලියූ මේ කෙටි කතා කියවද්දී ය.

“මොනවා හරි තොරතුරක් ලැබේවි නේ දුවේ” මෙහි වැලපෙන අම්මා වැනි බොහෝ මව්වරුන්ගේ ඉකිබිඳුම් වැලපුම් යාදිනි නෑසූ කන්ව සිටි දේශයක, බෙහෙත් පෙති අහුරකින් නැතිවූ නින්ද ලබා ගැනීම පිණිස මානසික රෝග සායනයේ පෝළිම් ගැසී ඉන්නා ඒ මහත් හිස් වූ දෙනෙත් මට අද ද සිහිවේ. මේ රටේ එවන් මිනිසුන්ට සහනයක් ලැබුණු මොහොතක් තවම දැක නැත.

මේ පොත සිංහල බසින් පළ වීම අවශ්‍ය ම සමාජ කාරණාවක් , ශර්මිලා ! මා එසේ කියන්නේ දශක ගණනාවක් එකිනෙකා බෙදී සහ බෙදා අන්ත දෙකක ගමන් කළ ජාතීන් දෙකක භාෂා වෙනස මේ අර්බුද වැඩි කරන්නට හේතු වූ නිසා ය. සන්නිවේදනය බොහෝ ආරවුල් විසඳන නිසාම, ඔබ අප මෙතෙක් නො කියවූ උතුර කියවන්නට මේ පරිවර්තනයෙන් ඉඩ හසර ලැබෙනවා පමණක් නොව අප උතුර කියවිය යුත්තේ ඇයි ? කියන ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු මේ පොතේ අඩු නැතිව හමුවේ.

“කුරිරු යුද්ධයට මැදිවී ගෙන්දගම් දුමාරය අතරේ සැඟවී ගිය ආදරණීය නැගණියට සෙනෙහසින්” කියා ශර්මිලා මේ පොත පටන් ගනිද්දීම ලියා තිබෙන පිදුම මගේ හිත සසල කළේ යුද්ධයෙන් අහිමි වීම් අඩු නැතිව තිබූ දේශයක, අහිමි වීම් බිඳ වැටීම්, විනාශ වීම් මිස සතුටු අන්දර හිතේ මතක් වුනේ හෝ ලියැවුනේ නැති නිසා ම ය. ඔවුන්ගේ ඇසින් ඔවුන්ගේ හදෙන් නැගෙන ඒ පසුගිය දශක ගණනාවක මතක අප කියවිය යුතුම ය. ඒ අපේ සහෝදර ජනයා වටහා ගැනීම පිණිසය, ඉතිහාසය පුරා දේශපාලන ඕනෑ එපා කම් වෙනුවෙන් විකෘති කරනා ලද සත්‍ය ය වටහා ගැනීම පිණිස ය.

ඒ සඳහා වෙහෙසුණු කතෘ ශර්මිලාට ද , මේ කෘතිය පිළිබඳ ආරංචිය දුන් විදුනි බස්නායක ට ද පරිවර්තනය කළ ජී.ජී. සරත් ආනන්ද ට ද සරසවි ප්‍රකාශන ආයතනයට ද මගේ ගෞරවය ස්තූතිය ලියමි.

කතෘ – ශර්මිලා විනෝදිනී , Sharmila Vinothini Thirunavukarasu

සිංහල පරිවර්තනය – ජී. ජී. සරත් ආනන්ද

සරසවි ප්‍රකාශන

වෛද්‍ය බෝධිනී සමරතුංග

]]>
From Thanamalwila to Europe https://testmagazine.sharaexcel.link/2023/10/16/from-thanamalwila-to-europe/ Mon, 16 Oct 2023 18:52:11 +0000 https://testmagazine.sharaexcel.link/?p=119

My 2 cents on Thanamalvila Kollek – තණමල්විල කොල්ලෙක්

Having heard about this momentous heart-stopper drama from many friends, I started watching the missed episodes on YouTube and soon became a fan of it. The storyline a friend summed up in a few words made me wonder how it could be of any interest as it was about a timid guy from a village called Thanamalwila who ended up in Europe. I, who had studied and worked in Europe for a considerable time, have met several youths from rural villages of the south and north. They all shared their struggles to find comfort in a European country. That struggle was never easy.

At once, the word “Thanamalwila” brings up its popularity for a plant that everyone knew about but never spoke out in the open. “Thanamalwila Kollek,” (A lad from Thanamalwila ) which “happened” for real on television, has made a significant impact on this and silently created a mark for the society to remember this village name beyond the so-called ” plant, “and yet created fireworks all over the tele space with spectators of many kinds! Having watched it since the start, I felt it was a realistic emotional journey through the society we grew up in in the 90’s.

Even though it was initially broadcasted through Television, it soon created a massive, vivid audience through youtube, trending it as number one. This magic tiptoed all over social media platforms, creating many fan clubs with reviews, poems, and paintings for the tele and its characters. All this hype happened within a few episodes of the drama.

What made this so special ? is the next question. After watching these episodes from the beginning, I felt that this is one of the most carefully woven and fine tuned tele dramas which has spread a vibrant colorful tone through various realistic aspects. The ultimate feeling of “this is my story” has created a whirlpool in one’s mind with flashbacks and many journeys down the memory lane. The dialogs, situations and sceneries are chosen and blended well to meet the core essence of the socioeconomically beaten people, era and vicinity.

The discussion that mainly focuses on Love and relationships through voiceless acts have caught the eye of the viewer. The love that we speak of through “attractions and owning” is taken into a higher platter and it sure does unveil the limitless love and kindness in one’s mind. This was very well expressed through less spoken moments between ‘yashodhara’ the elderly female character and ‘deeptha’ the main male character, (her friend’s brother). The love shared among friend circles is also felt.

“Friendship is the purest love. It is the highest form of Love where nothing is asked for, no condition, where one simply enjoys giving”, said Osho.

When it comes to friends and their problems, “Oney yatibadak” says “patholaya” , the most loved and adored character in the earlier episodes, who jumps in to save anyone in any hassle or hazardous situation. The socio economic struggle of the youth of rural villages have been portrayed well through the stories of this team of friends.

Vivid combinations of forgotten artistic treasures have significantly impacted the main viewers. For instance, two main characters discussing the importance of reading books with the dialogs based on Sri Lanka’s legendary writer Martin Wikramasinghe’s story books such as “Gamperaliya, Kaliyugaya, Yuganthaya have made a social arousal aiming the youth, which has made them want to read these books.

It also depicts the effects of war on this country (decades-long war which ended in 2009) and how it affected the rural communities of Sri Lanka. It was when youth from the South joined forces, and some ended up in garment factories. Socioeconomic deprivation being the critical factor, we cannot forget the attitude created towards the military during the era of war against terrorism. ‘Kithula,’ the character wanting to join the army, has gained considerable fan attraction for his act as such a youth. The majority of Sri Lankans glorified the efforts of tri forces.

Social norms and beliefs are also discussed on a higher platter, sometimes making us wonder what went wrong in this country. Deeptha’s father’s paintings have always portrayed the forthcoming events, and this is the magic of the script incorporated well with the social events. Even though there are fewer episodes and less time for each character, they are felt more during those voiceless tiny moments, creating magnificently heartfelt effects. Most of all, it has shown the importance of being a listener in a society full of noise.

We see that Deeptha (the main character) is a good listener in a society that lacks listeners! We only listen to answer the part of the story that is important to us but never listen to the latter. This has always created chaos in our day-to-day lives, and I am ever grateful for this drama for emphasizing this fact in a way that even a mundane mind could grab. Some have even criticized it as artificial to say that “he is a good listener,” but I think we need listeners and must become one!

These simple dialects and actions have told us each character’s life story. That brings out the beauty of the script and direction of this tele. Every episode brings in challenging aspects of the society we live in. The situational dialogs this writer brings are not merely coincidences but carefully visualized socially important aspects; real eye-openers!

Chandrakumara – the friend Deeptha (main character) meets in Colombo, takes us on a massive mind-trembling journey where one reveals what went wrong in this society and the country’s ruling system. In one of these intellectual conversations, he points out the thinking patterns that society has adhered to for centuries. “When art emphasizes or brings in “ideals” to this society, corruption should not be tagged along; if so, such acts should be condemned as barbaric, and nothing else,” Chandra Kumara explains. Chandrakumara, a guy who thinks of ways to bring goodness and hold standards, has no ground to stand on struggles in an economically deprived life.

We have come to an end by the time I write this note. Deeptha, having found his love in Europe, seemed to be settling there when he heard of his father’s demise. This drama had kept us waiting for the weekends for the past couple of months. It has created many conscious conversations in society and cyberspace. It is one of the most felt, splendid notations of a rich, versatile teledrama script. Undoubtedly, the best that appeared from the magical wand of the script writer Susitha Wijemuniwas was molded into the right shape by the director, Mr.Roshan Raveendra.

The landscapes as a whole have blended in patiently and that has always caught my heart. These wordless frames of sky and earth in different forms and colours have made a huge impact on this teledrama. High praise should be added to the person behind the camera, Mr. Thisara Thulwan. Life is indeed a moment of emotional upheave created through such magnificent yet simple flashbacks ! A cheer to all involved including the director, scriptwriter, producer and the tele drama crew who have made this massive script into action.

Thanamalwila Kollek is a teledrama and the inarticulate chapter of many youngsters in this country. It is the voice of this country’s unseen, unspoken, cornered humans. The socially stigmatized, politically suppressed past of this country. The vanished or silenced essence of the struggles in this society! These written chapters of the voiceless struggles have undoubtedly greatly impacted the Sri Lankan Teledrama sphere.

Just a few questions with the end of this magnificently artistic and realistic teledrama

Is this the end? Are we done with it? Are we just enjoying the artistic value of this drama, or do we hear the hidden message that urges us to rise for the betterment of this society?

Kudos to the creator of the story, Susitha Wijemuni, and the director of the teledrama, Roshan Ravindra.

Dr. Bodhini Samaratunga

]]>
වෛරස් උණට බෙහෙත් මොනවද ? https://testmagazine.sharaexcel.link/2023/10/16/%e0%b7%80%e0%b7%9b%e0%b6%bb%e0%b7%83%e0%b7%8a-%e0%b6%8b%e0%b6%ab%e0%b6%a7-%e0%b6%b6%e0%b7%99%e0%b7%84%e0%b7%99%e0%b6%ad%e0%b7%8a-%e0%b6%b8%e0%b7%9c%e0%b6%b1%e0%b7%80%e0%b6%af/ Mon, 16 Oct 2023 08:30:47 +0000 https://testmagazine.sharaexcel.link/?p=92

කොරේ පිටට මරේ වගේ කොරෝනා පිටට ඩෙංගු උණ හිස ඔසවන මේ කාලයේ ඒ ගැන එක්කම පොදුවේ වෛරස් ගැන ලියූ කතන්දර එකතුවක් මේ. පසුගිය දවසක හරිම දුක්ඛදායී ආරංචියක් ආවා සෞඛ්‍ය පරීක්ෂක මහත්මයෙක් ඩෙංගු උණ වැළඳී මෙලොවින් සමුගත් බව. දැන් සැරින් සැරේ වැටෙන වැහිත් එක්ක පරිසරය ගැනත් උනන්දුවුනොත් හොඳයි නේද ? කියා හිතුනා. මේ 2017 පමණ ලියූ සටහනක්. අද නම් සමාජය වෛරස ගැන එදාට වඩා දැනුවත් !

වෛරස් උණට බෙහෙත් තියෙනවද ? නෑ ! එහෙම උත්තරයක් ලැබුනොත් ඔබ මොකද හිතන්නේ.

“වෛරස් උණ වගේ තමා පේන්න තියෙන්නේ.. “

ලේ රිපෝට් එකක් ගැන ඇසූ මවකට මා පැහැදිලි කර දුන්නා.

” මේ සුදු රුධිරානු, මේ තියෙන්නේ ලිම්ෆොසයිට් කියන සෛල වර්ගය… ඒක වැඩී නේ. සුදු රුධිරාණු අඩු වෙනවා වෛරස් උණ වලදී” එහෙම පැහැදිලි කරද්දී අම්මලා බලන් ඉන්නේ විද්‍යා පාඩමක් කියලා. සමහරු තේරෙනවා වගේ ඉන්නවා. ඔව් ඔව් කියලා ඔළුවත් වනනවා. නමුත් අප රෝහල්වලට එන ඔවුන් සමාජයේ අඩුම ආර්ථික තත්වයන් යටතේ ඇති දැඩි වුන , වසර පහ හෝ හයට වඩා පාසැල් නොගිය අය එහෙම නැත්නම් ලාබාල මව්වරුන්.

“ඉතින් ඩොක්ටර් බෙහෙත් දෙනවනේ ” එහෙමත් අහනවා අම්මලා.

” මේක වෛරස් උණක්නේ , වෛරස් වලට ලෝකේ කොහේවත් හරියටම බෙහෙත් නෑ අම්මා”කියලා කීවට පස්සේ….

“මොනවා මගෙ දරුවාගෙ ලෙඩේට බෙහෙත් නෑ” ඔන්න ඔහොම එක අම්මෙක් ඉහ අත් බදා වැලපෙන්න තියා ගත්තයින් පසු එක පාරම ඔය වගේ කතා කියන්නේ නෑ.

මම අහනවා “වෛරස් කියන්නෙ මොනවද කියලා දන්නවනේ අම්මා… බැක්ටීරියා වගේ නෙමේ. වෛරස ඉතින් ඇඟෙන්ම සටන් කරලා ප්‍රතිශක්තිය ඇති කරන් ඇඟෙන්ම අයින් වෙන්න ඕනෙ ” වගේ තේරෙන විදිහකට කියලා දෙනවා.

නැත්නම් සමහර විට මේ කියන දේවල් පත්තර වල ගිහින් හරි ජංජාලයක් වෙන්නත් තිබුනා. බෙහෙත් නැති ලෙඩක් ය කියලා මුළු ගම්මාන පිටින් කලබල වෙන්නත් තිබුනා.

ඔව් වෛරස නිසා අපි බොහෝ අකරතැබ්බ වලට මුහුණ පානවා.

H1N1ඉන්ෆ්ලුවන්සා වෛරස ( කුරුළු උණ , සූකර උණ උණ කියමින් හඳුන්වන වෛරස), ඩෙංගු වෛරසය, වසූරිය, පෝලියෝ, ඊළඟට පැපොල කම්මුල්ගාය…මේ අවුරුදු සමය එළෙඹෙන්නේ වාට්ටු පිරී ඉතිරී යෑමත් සමග ය. අධික තද බදය සහිත සාප්පු සංකීර්ණ සහ නිමි ඇඳුම් වෙළඳ සැල් වල තෙරපෙන මව්වරුන් දරුවන් මා කොතෙකුත් දැක ඇත…. නමුත් රෝහල් ගත වෙන්නට ඔවුන් බය අනික් අයගේ රෝග බෝ වේ යැයි බියෙනි

මේවට දෙයියන්ගෙ ලෙඩ කීවෙත්, ඉබේම වැළඳිලා ඉබේම හොඳ වෙන නිසා.

මේ වෛරස එක්ක ගණු දෙනුව හරි අමාරු වෙලා තියෙන්නේ වෛරස් ශරීරයට ඇතුල් වූ වහාම අපේ සෛලයක් ආක්‍රමණය කරගෙන ඒවා ඇතුලේ ජීවත් වෙන නිසා. ඉතින් ආසාධිත සෛල හඳුනාගෙන ඒකට විරුද්ධව සටන් කිරීම අපේ ඇඟෙන්ම සිදුවිය යුතු වෙනවා. සාමාන්‍යයෙන් බැක්ටීරියා වලට නම් රුධිරය ඔස්සේ දෙන ප්‍රතිජිවක වලින් ලෙහෙසියෙන් ආසාධනය මැඩ පැවැත්විය හැකිය.

ඉතින් දැන් මේ නිතර තමන්ව වෙනස් කරගන්නා වෛරස නිසා අපිටත් ඒවට අපේ ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය හෙවත් ඔය රෝග එක්ක සටන් කරන සොල්දාදුවො සෙට් එක ( Immune system) ලෑස්ති කරන්න බෑ. දැන් ඔය පොඩි කාලේ ඉඳන් දෙන එන්නත් වලින් කරන්නේ අපේ ඉමියුන් සිස්ටම් එක හෙවත් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට , මෙන්න මේ ආකාරයේ වෛරස් එන්න පුළුවන් ඒවට මෙහෙමයි සටන් කරන්න ඕනෙ කියලා පොඩි පෙරහුරුවක් දෙන එක. පොඩි ප්‍රමාණයකින් එම වෛරස හෝ කොටස් එන්නත් කරන නිසා රෝගය හැදෙන අවධානම බොහොම අඩු ප්‍රතිශතයක තියෙන්නේ. එතකොට ඒ උගත් පාඩම් වල උපකාරයෙන්, බොහෝ ළදරු කාලයේ වැළඳිය හැකි ලෙඩ රෝග වලින් දරුවා ආරක්ෂා වෙනවා.

ඉතින් වෛරස වලට බෙහෙත් නෑ… ඒක හරි ! අපිට කරන්න පුළුවන් සැර බාල කරන එක, දැනීම් විඳීම් අඩු කරන එක. උණ, වේදනාව, දද කුෂ්ඨ එහෙම ඒවට අවශ්‍ය ප්‍රතිකාර කරන එක. ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතිය ශක්තිමත් කරන එක. විජලනය නොවී තියාගන්න එක.

ඉතින් ඩෙංගු උණත් එහෙමයි. වෛරස් ගණයට වැටෙන්නේ. ෆ්ලාවි විරිඩෙ කියලයි ඔන්න අපි ඉගෙන ගත්තෙ.

මේ මාස කිහිපයක් ම… ඩෙංගු අධික පළාත් ආශ්‍රිතව වසන නිසා ඩෙංගු උණ ලක්ෂන සහිත ළමුන් දෙතුන් දෙනෙක්වත් දිනකට ඇඩ්මිට් වෙනවා ඒ අයගෙන් එක්කනෙක් හෝ සමහර විට සියලු දෙනාම අඩු ප්ලේට්ලට් සහිතව සහ අසාධ්‍ය තත්වයට පත් වෙනවා. ඒ අතරිනුත් ශරීර අභ්‍යන්තරයේ තරල එක් රැස් වීම් සහිතව “leaking” ඒ කියන්නේ රුධිර වහන තත්වයන් සහිතව අසාධ්‍ය වෙන්නේ අඩු ප්‍රතිශතයක්.

දැන් ප්‍රතිශතයක් ලෙස ගත්තොත් අපි 90% දෙනාට ඩෙංගු උණ වැළඳී රෝගාතුර වෙන්නෙ නෑ. 10% විතර දෙනෙක්ට හැදෙනවා, රෝහල් ගත වෙනවා, නමුත් ඒකෙනුත් අසාධ්‍යම වෙන්නේ 1%.කට.

“ඩෙංගු කියන්නෙ මැරෙන්න ඕනෙ ලෙඩක් නෙමේ… ඔන්න තමන් යටතේ ඉන්න ලෙඩෙක් මැරුනොත්, හවුස් ඔෆිසර්ව තමයි මම යවන්නේ මිනිස්ට්‍රියේ තියෙන නඩු විභාග වල වග උත්තර බඳින්න” වැහි කාලේ පටන් ගන්නකොටම කායික වෛද්‍ය වාට්ටු වල සීමාවාසික පත්වීම භාර ගත්ත මටත් අනිත් සීමාවාසික වෛද්‍යවරියටත් අපේ, විශේෂඥ වෛද්‍ය තුමිය දුන්න විධානයෙන් අපි භය බිරාන්ත වෙලා ගියා.

ඒකාලේ එක දිගට ඇඳන් පහ හය දෙපැත්තෙම ක්‍රිටිකල් ලෙඩ්ඩු මූත්‍රාත් ලේ පැහැයෙන් යන අය, කොහොම හරි කරදරයක් නොවී එක මනුස්සයෙක් වත් නොමැරී අනේ අපේ දුෂ්කර සේවා කාලය නිමා වුනා.මතකනේ අර මම කලින් ලීවේ, එක පැත්තක හිටපු Ltte අයෙක් සහ අනික් පැත්තේ ලංකා හමුදාවේ සොල්දාදුවෙක් දෙන්නම, ඩෙංගු උණ් හැදිලා ඉන්නකොට කළ කී දෑ එහෙම. හැබැයි වාට්ටුවේ කොච්චර ලෙඩ්ඩු හිටියත් ඒ අයට විදින මදුරුවෝ අපිට විද්දත් ඩෙංගු නම් හැදුනේ නෑ.

ඩෙංගු උණ ලක්ෂන ගැන අපට වඩා සමාජය දැනුවත් බව ඇත්ත නමුත් එහෙනම් ඇයි අපිට මේ මරණ වලක්වා ගන්න බැරි.

ගොඩක්ම ඒකට හේතුව, අපේම නොසැලකිල්ල. රෝග වාහක මදුරුවන් බෝවන තැන් ගැන සැලකිල්ලක් නැතිවා වගේම, උණ හැදුනම තමන් ගැන බලා ගන්න උවමනාවකුත් නෑ.

එක තාත්තෙක් තමන්ගේ දරුවෝ තුන්දෙනාගෙන් දෙන්නෙක්ම ඩෙංගු උණ හැදිලා නවත්තගෙන හිටියා. අම්මා නැතිවෙලා තිබුනේ ඩෙංගු උණෙන්. දරුවන්ටත් උණ කියමින් ගෙදර වැඩපළ කරමින්, තාත්තාට උණ ට ගෙනාපු බෙහෙත් බොමින් ඉඳලා ඒ අම්මා නහයෙන් ලේ ගලලා ගෙදර කලන්තෙ දාලා මැරිලා වැටෙනකන්.

මෙහෙම කතා ඕනෙ තරම්… ගොඩක් දරුවො එක්ක එන අම්මලාව අපි යවනවා වැඩිහිටි වාට්ටු වල ඇඩ්මිට් වෙන්න. බලද්දි අම්මලටත් උණ.

ඉතින් දවස් තුනකට වඩා උණ තියෙනවනම් අනිවාර් යයෙන් වෛද්‍යවරයෙක් හමුවෙලා රුධිර පරීක්ෂනයක් කරගන්න. ඩෙංගු ඇන්ටි ජන් හෝ ඇන්ටි බොඩී කිරීම අනිවාර්යය නෑ. සාමාන්‍ය රුධිර පරීක්ෂනයක් ඇති. ඒකේ සෛල ගණන් මගින් සහ පැක්ඩ් සෙල් වොලියුම් කියන රුධිරයේ සංඝටක වල ප්‍රමාණය යන මේ දත්ත වලින් වෛද්‍යවරයෙක්ට ඩෙංගු උණ හෝ නොවන බව අනුමාන කළ හැක.

අවශ්‍යම දේ හරියට මැනලා ශරීරගත කරන්න ඕනෙ ද්‍රාවන ප්‍රමාණයන් ඒ ආකාරයෙන්ම දෙන එක. ඒකට ශරීර ස්කන්ධය අනුව සහ රුධිර පරීක්ෂාවේ අගයන් සහ පිටවන මූත්‍රා ප්‍රමාණය මැන බලා ඒ අගයන් එක්ක සංසන්ධනය කරමින් තමයි බර අනුව අවම ප්‍රමාණ මෙන්ම උපරීම ප්‍රමාණ තීරණය කළ යුත්තේ. ඒකට රෝහල් ගත වීම අවශ්‍යමයි.

හරියට මේ දේවල් කළොත් ඩෙංගු රක්තපාත උණ තත්වය උනත් හොඳින් පාලනය කර ගත හැකියි. ඒත් ගෙවල් වල ඉඳගෙන ගොඩ වෙදකම් කරමින් අන්තිම මොහොතේ අමාරුම වෙලා ,රෝහල් ගත වුනාම නම්, මේ තත්වයෙන් ගොඩ ගන්න අමාරුයි. අවයව ඉන්ද්‍රිය පද්ධති වලට එතකොටත් වෙන්න පුළුවන් හානිය සිදුවෙලා නිසා.

අනික තමයි දරුවන් වුනත් බොන්න බෑ කියද්දී අම්මලා ආ එහෙනම් කමක් නෑ කියලා නිකම් ඉන්න එක.. එහෙමත් නැත්නම් “කන්නෙ නෑ බොන්නේ නෑ අනේ කවන්න ” වගේ දෙයක් ලෙඩුන් උතුරා ගලන වාට්ටු වල එහෙමෙහෙ දුවමින් හෙදකම් කරන මිස්ලාට කියන එක. සේලයින් එකක් එල්ලනකම් ඔය දේ මතුරන එක.

ඊළඟට ආහාර, කඩේන් ගේන ඒවා නොදෙන තරමට හොඳයි. ඔය පිටට පාචනය , බඩ එළියේ යෑම වගේ දෙයක් ඇති වුනොත්. අපේ වාට්ටුවෙත් බබාලගෙ ලොකර් උඩ තියෙන්නෙම , ගෑස් පැණි බීම, කලරින් පුරවපු බෝතල්.

මම අම්මගෙන් අහන්නේ ” ඔය බීම එකේ තියෙන ඒවා දනන්ව ද? ලේබල් එක කියවන්න, නොදන්න ජාති තියේ නම් දෙන්න එපා. ” කියලයි

කොහොමත් ලෙඩින් ඉන්නකොට කඩ කෑම, ගෑස් සහිත වර්ණක අඩංගු බීම නම් දෙන්නම එපා. ඊට අමතරව රතු පැහැය ඇති කිසිම දෙයක් දෙන්න එපා. මොකද හදිසියේ වමනේ ගියොත්, මලපහ ගියොත් එහි රතු පැහැය තිබුනොත් අපට බේරුමක් කරගන්න අමාරුයි ඒ ලේ වමනේ යෑමක්ද නැත්නම් ආහාර වල ඩයි නිසා හෝ බීට්‍ රූට් නිසා වෙච්ච රතු පැහැ වීමක්ද කියලා.

ප්‍රතිශක්තිකරණය වර්ධනය කරන, ඇඟට ගුණදායක කෑම, දිරවන්න පහසු කෑම, ස්වභාවික ආහාර වැදගත්, ස්වභාවික පළතුරු බීම, විටමින් c බහුල පැඟිරි ගණයේ පළතුරු, කොළ දොඩම්, දෙහි නාරං යුෂ වගේ දේවල්. හැබැයි ඕනම දියරයක් වෛද්‍යවරුන් නිර්දේෂ කරන ප්‍රමාණවලට දෙන්න වග බලාගන්න.

ලෙඩ හොඳවෙන්න සියයට හැත්තෑ පහක් පමණ නිසි ආහාර ජලය සහ සනීපාරක්ෂාවයි වැදගත්. එනිසා කුඩා දරුවන් සහ ඇඳන් වලට සීමාවූ වයසක රෝගීන් වෙනුවෙන් උපස්ථාන කරන්න ඒ අය බලාගන්නා අයට ලොකු වගකීමක් තියෙනවා !

– වෛද්‍ය බෝධිනී සමරතුංග

]]>